Zbiór i przygotowanie do przechowania nasion wiązu górskiego, polnego i szypułkowego.

Ulmus glabra Huds. - wiąz górski, brzost, Ulmus minor Mill. - wiąz pospolity, wiąz polny i Ulmus laevis Pall. - wiąz szypułkowy w okres kwitnienia wchodzą późno. Swobodnie rosnące drzewa zakwitają w wieku 10-15 lat, obficie kwitną w wieku czterdziestu lat a w zwarciu o dwadzieścia lat później. Wiązy należą do drzew, których owoce dojrzewają na wiosnę. Kwiaty są zebrane w kwiatostany w postaci gęstych, krótko zwisających pęczków, po 10-30 kwiatów w pęczku, umieszczone są w pachwinach liści a zakwitają w marcu, przed rozwojem liści.
Zbiór skrzydlaków przeprowadzamy w miesiącach maj, czerwiec w zależności od warunków atmosferycznych i regionu Polski. Dojrzewające na drzewach skrzydlaki zmieniają barwę z seledynowej na jasnobrązową i trzeba podjąć zbiór przed opadaniem na ziemię. Przed przystąpieniem do zbioru należy się upewnić, czy skrzydlaki zawierają nasiona. Często zdarza się, że w skutek braku zapłodnienia lub przemarznięcia kwiatów gałęzie są oblepione skrzydlakami płonnymi, w terenie jest to bardzo łatwe do sprawdzenia, gdyż po uchwyceniu skrzydlaka miedzy palcami nasiona są wyczuwalne.
W Polsce dobry urodzaj nasion wiązu powtarza się co 2-5 lat.
Nasiona wiązu w ramach projektu FraxUmLBG dla Leśnego Banku Genów Kostrzyca zbierane są z drzew stojących przy użyciu metod bezinwazyjnych, z zastosowaniem technik alpinistycznych, nieuszkadzających drzew, konarów i gałęzi. Zebrany materiał nasienny transportowany jest do Leśnego Banku Genów w workach raszlowych lub innych przewiewnych opakowaniach nie dopuszczających do samozagrzania skrzydlaków.
 
W 2015 roku zebrano i dostarczono do LBG Kostrzyca nasiona z następujących stanowisk:
- 45 rezerwatów przyrody
- 8   źródeł nasion
- 7   drzew matecznych
- 39 drzew zachowawczych
 
Przygotowanie nasion do przechowywania
Na przygotowania nasion do przechowywania składa się:

Doczyszczanie nasion. Głównym zadaniem tego procesu jest usunięcie (ręcznie lub mechanicznie) z dostarczonej partii nasion wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń (gałązek, szypułek, liści itd.).
Separowanie nasion. Mechaniczne oddzielenie nasion pustych od nasion pełnych z wykorzystaniem separatorów pneumatycznych (wykorzystanie działania strumieni powietrza i różnicy w masie nasion).
Ocena jakości. Każda partia wiązu, zebrana i dostarczona do Leśnego Banku Genów Kostrzyca w ramach projektu, podlega ocenie jakości.  Najlepszą metodą sprawdzania żywotności jest próba kiełkowania, czyli kiełkowanie nasion w warunkach optymalnych dla danego gatunku.
Przechowywanie. Nasiona wiązu górskiego, polnego i szypułkowego w Leśnym Banku Genów Kostrzyca przechowywane są metodą kriokonserwacji, czyli przechowywanie nasion w temperaturze ciekłego azotu (-196 st. C) lub w jego parach (ok. -150 st. C).
W takiej formie stanowią zasoby genowe, zabezpieczając pulę genową danej populacji na wiele lat. Jest to przykład ochrony ex situ czyli poza miejscem występowania przedmiotu ochrony.

Fot. 1 Zbiór skrzydlaków wiązu szypułkowego w rezerwacie. Fot. Krzysztof Brzuchnalski