Ocena jakości nasion wiązów

Ocena jakości nasion wiązów

Przechowanie zasobów genowych wiązów w Leśnym Banku Genów Kostrzyca, poprzedza analiza jakości nasion. Sprawdzana jest czystość zapasu nasion, oznaczanie masy 1000 nasion, żywotność nasion. Tylko nasiona wysokiej jakości mogą przechowane w chłodniach.


Wiązy należą do gatunków szybko rosnących, drzewa dorastają średnio do wysokości około 30 m. Rodzime gatunki wiązów można spotkać:
  • na terenie całego kraju - wiąz górski, brzost (Ulmus glabra Huds.),
  • na niżu i pogórzu, na wysokości 400-500 m n.p.m. - wiąz pospolity, wiąz polny (Ulmus minor Mill.),
  • na terenie całego kraju z wyjątkiem gór - wiąz szypułkowy, limak (Ulmus laevis Pall.).


Fot. 1. Skrzydlaki wiązu górskiego (Fot. D. Topoła)      

Fot. 2. Próbka laboratoryjna nasion do oceny czystości( Fot. D. Topoła)

       Wiązy obradzają dosyć często, co rok lub co 2, 3 lata. Zaczynają kwitnąć w marcu – kwietniu przed pojawieniem się liści. Nasiona otoczone błonkowatymi skrzydełkami dojrzewają na przełomie maja – czerwca w zależności od gatunku. Największe wymiary osiągają nasiona wiązu górskiego do 2 cm szerokości. Nasiona wiązu polnego są mniejsze niż u wiązu górskiego. Nasiona wiązu szypułkowego po  dojrzeniu stają się jasnożółtobrązowe, skrzydlaki są nieco mniejsze niż u pozostałych rodzimych wiązów (Fot.3.). 

Fot.3. Nasiona wiązów – górskiego, pospolitego i szypułkowego (Fot. D. Polatowska)
 
       W Stacji Oceny Nasion Leśnego Banku Genów Kostrzyca w ramach realizacji projektu „Zachowanie różnorodności  biologicznej siedlisk obszarów NATURA 2000, poprzez ochronę ex situ jesionu wyniosłego, wiązu górskiego, wiązu pospolitego oraz wiązu szypułkowego na terenie Polski (FraxUmLBG)” wykonano analizę nasion wiązów zebranych w rezerwatach znajdujących się na terenie:
  • RDLP w Białymstoku: „Czerwona Struga”, „Wyspa Lipowa na Jeziorze Wielki Szwałk”,
  • RDLP w Katowicach: „Skarpa Wiślicka”,
  • RDLP w Krakowie: „Dolina Kluczwody”, „Wąwóz Homole", ”Biała Woda", „Gibiel”,
  • RDLP w Lublinie: „Kaliniak”, „Przekop”,
  • RDLP w Poznaniu: „Bielawy”, „Buki nad Jeziorem Lutomskim”, „Czaple Wyspy”, Czeszewski Las”, „Dwunastak”, „Sokółki”, „Wiązy w Nowym Lesie”, „Wielki Las”, „Wydymacz”,
  • RDLP w Szczecinie: „Olszyny Ostrowskie”, „Skalisty Jar Libberta”, „Trawiasta Buczyna im. prof. Stefana Kownasa”, „Źródliskowa Buczyna im. J. Jackowskiego”,
  • RDLP w Toruniu: „Dolina Osy”, „Las Mariański”, „Łęgi na Ostrowiu Panieńskim”, „Olszyny Rakutowskie”, „Płutowo", „Retno”, „Rogóźno Zamek”, „Szumny Zdrój im. Kazimierza Sulisławskiego”, „Wielka Kępa”,
  • RDLP w Zielonej Górze: „Zimna Woda”.
       Zgodnie z metodyką przyjętą w Lasach Państwowych nasiona wiązów poddawane są analizom:
  • ocenie czystości nasion,
  • oznaczenie masy 1000 nasion,
  • oznaczenie wilgotności,
  • kiełkowania nasion,
  • wschodzenia nasion.

Fot. 4. Kiełkowanie nasion wiązu (Fot. D. Topoła)           

Fot. 5. Kiełkowanie nasion wiązu( Fot. D. Topoła)         
      
      Żywotność nasion wiązów określa się metodą kiełkowania. W trakcie próby kiełkowania nasiona rozłożone są na wilgotnej bibule na kiełkowniku Jacobsena w stałej temperaturze 24°C. Kiełkowanie nasion obserwuje się w 3, 5, 7, 10 i 14 dniu od założenia próby. W siódmym dniu określa się energię kiełkowania, a w czternastym dniu zdolność kiełkowania. Obecnie badane nasiona charakteryzują się wysoką żywotnością.
 
       Kolejnym etapem oceny będzie założenie próby wschodzenia nasion, która obrazuje, jaki odsetek nasion z danego zapasu jest zdolny do wykiełkowania i ukształtowania prawidłowo wykształconej siewki.


Tekst: Dorota Polatowska
Data: 09.06.2015
 
Strona używa cookies (ciasteczek). Dowiedz się więcej do czego służą i jak nimi zarządzać. Korzystając ze strony bez zmiany ustawień przeglądarki wyrażasz zgodę na ich używanie. zamknij